de PAH is druk bezig met het vernieuwen van de website. Hierdoor werken de links niet en kunt u alleen de homepagina bekijken met bepaalde lorem ipsum teksten. Onze excuses.
Mocht u vragen hebben kunt u contact opnemen met telefoonnummer 06 2003 93 93 Thea Verbeek of stuur een mail naar ofni.[antispam].@aangeborenhartafwijking.nl

 

De PAH is vóór en dóór kinderen, jongeren en volwassenen met een
aangeboren hartafwijking én hun ouders en zorgprofessionals

behandeling van ijzergebrek is cruciaal

Behandeling van ijzergebrek bij hartfalenpatiënten is belangrijk
Door: Prof. Dr. Hans-Peter Brunner-La Rocca, cardioloog, hoogleraar Cardiologie & Klinisch Hartfalen, Maastricht UMC; Kim Simons, Medical Advisor, Vifor Pharma

 

IJzergebrek komt zeer vaak voor bij patiënten met hartfalen.1,2 Als er ijzergebrek wordt geconstateerd, leidt dit tot een verkorte levensduur van patiënten.3,4,5 Cardiologen worden geadviseerd in de meest recente Europese richtlijn voor cardiologie om hartfalenpatiënten met verminderde pompfunctie te testen op ijzergebrek en bij een positieve test het ijzergebrek te behandelen met ferric(III)carboxymaltose.5 Dit leidt tot verbetering van kwaliteit van leven, minder symptomen van hartfalen en mogelijk ook minder opnames in het ziekenhuis.5,6,7,8

In dit artikel beschrijven de auteurs waarom het belangrijk is om ijzergebrek te behandelen.

 

Onmisbaar ijzer IJzer zit in ons lichaam en wordt normaal opgenomen vanuit onze voeding. Kip en vlees bevatten over het algemeen veel ijzer, maar ook veel groenten bevatten een hoeveelheid ijzer.  Het ijzer wordt vanuit de darmen via speciale poorten in het bloed opgenomen.9,10  Het lichaam bevat 4.5 gram ijzer, waarvan we 1.5 milligram per dag verliezen door ontlasting en het verlies van (darm)cellen en bloed.9,10 Daardoor is onze dagelijkse behoefte aan ijzer dus 1.5 milligram. Bij een normaal eetpatroon krijg je voldoende ijzer binnen. IJzer wordt direct gebruikt of opgeslagen als reserve in onder andere de lever en het beenmerg. IJzer verlaat deze opslag via dezelfde speciale poorten als in de darmen. Bij voldoende ijzer voor gebruik in het lichaam worden deze poorten van darmen, lever en beenmerg geblokkeerd.9,10 IJzer wordt gebruikt in veel lichaamsprocessen, zoals de ontwikkeling van de rode bloedcellen, belangrijk voor zuurstoftransport naar alle organen en spieren in het lichaam. Ook is ijzer zeer belangrijk bij de productie van energie, in alle cellen van het lichaam. Door deze energie kunnen alle cellen en dus het lichaam goed functioneren.4,10,11 IJzergebrek is dus niet hetzelfde als bloedarmoede (= weinig rode bloedcellen).4,11 
 
IJzergebrek en hartfalen  Ongeveer 1 op de 2 patiënten met chronisch hartfalen heeft een ijzergebrek.3 Een van de belangrijkste symptomen is vermoeidheid. Er zijn vier mogelijke oorzaken voor het ontstaan van ijzergebrek bij deze patiënten.1,4 Ze krijgen onvoldoende ijzer binnen via hun voedsel, vooral door vermindering van eetlust. Bij sommige patiënten speelt ook vochtophoping        (= oedeem) in de darm mee, waardoor ijzer minder goed wordt opgenomen.1,4 Een derde oorzaak is de medicijnen die kunnen leiden tot bloedverlies met name in de darmen, waardoor het ijzerverlies toeneemt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan antistollingsmiddelen, maar ook aan ontstekingsremmers zoals ibuprofen.1,4 De laatste mogelijke oorzaak is dat de speciale poorten, waaruit het ijzer vrijkomt, worden geblokkeerd. Deze poorten worden geblokkeerd zelfs als te weinig ijzer aanwezig is in het lichaam. Dit komt vaak voor bij patiënten met chronische ziekten zoals hartfalen.1,4  Doordat de opname van ijzer minder is, wordt aangenomen dat dit ook geldt voor ijzer tabletten.1 Dit wordt ook bevestigd in een onderzoek bij patiënten met chronisch hartfalen, waaruit blijkt dat ijzer tabletten niet het ijzergebrek kunnen verhelpen.15 
Intraveneus ijzer Intraveneus betekent dat het ijzer via een infuus in je bloed gaat. Nieuwe generatie intraveneuze ijzerproducten hebben het ijzer ingepakt in een omhulsel van suiker, waardoor de kans op bijwerkingen wordt verminderd en een grote hoeveelheid in een keer gegeven kan worden. Er zijn drie grote onderzoeken gedaan bij chronisch hartfalenpatiënten met ferric carboxymaltose. De resultaten van de onderzoeken met ferric carboxymaltose zijn allemaal positief. Ze laten een verbetering zien in de kwaliteit van leven en het functioneren van je lichaam.6,7 Deze verbetering heeft dus te maken met de belangrijke rol van ijzer bij zuurstoftransport en energie productie. De verbetering is zichtbaar vanaf 4 weken en houdt tenminste 1 jaar aan. Ook is er een analyse gedaan van alle onderzoeken en daarin laat men zien dat er ook een vermindering van opnames in het ziekenhuis plaatsvindt na toediening van intraveneus ijzer.8 
Europese richtlijn voor cardiologen In de meest recente Europese richtlijnen voor cardiologen (2016) is de aanbeveling opgenomen om symptomatische patiënten met verminderde pompfunctie met ijzergebrek te behandelen met ferric carboxymaltose.5 De behandeling van deze patiënten zal volgens deze richtlijn de symptomen van hartfalen verlichten en kwaliteit van leven en functioneren van het lichaam verbeteren.5 De definitie van ijzergebrek bij patiënten met hartfalen is ook
opgenomen in deze richtlijnen en luidt: serum ferritine <100µg/l of serum ferritine = 100299µg/l als transferrine-saturatie  <20%.5,13 Deze waarden meet men via een bloedafname test.  
 
Praktijk Als er een ijzergebrek wordt gemeten in de test, dan gaat een cardioloog of verpleegkundige de behoefte aan ijzer berekenen (0.5, 1, 1.5 of 2 gram). Ferric carboxymaltose wordt dan via een infuus in het ziekenhuis toegediend en kan in één dosering tot 1 gram in een keer worden gegeven.14  Het infuus duurt ongeveer 15 minuten en daarna moet men nog tenminste 30 minuten door verpleegkundigen worden geobserveerd.
Literatuur
1. McDonagh T, Mcdougall IC. Iron therapy for the treatment of iron deficiency in chronic heart failure: intravenous or oral? Eur J Heart Fail 2015;17:248-62. 2. Martens P, Mullens W. IJzertekort in hartfalen, een niet te missen therapeutisch target. Tijdschrift voor cardiologie (België) 2016;28:7-15. 3. Klip IT, Comin-Colet J, Voors AA et al. Iron deficiency in chronic heart failure: An international pooled analysis. Am Heart J 2013;165:575-82. 4. Jankowska EA, von Haehling S, Anker SD et al. Iron deficiency and heart failure: diagnostic dilemmas and therapeutic perspectives. Eur Heart J 2013;34:816–829. 5. Ponikowski P, Voors AA, Anker SD et al. 2016 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur H J 2016;doi:10.1093/eurheartj/ehw128. 6. Ponikowski P, van Veldhuisen DJ, Comin-Colet J et al. Beneficial effects of long-term intravenous iron therapy with ferric carboxymaltose in patients with symptomatic heart failure and iron deficiency. Eur Heart J 2015;36:657–668. 7. Anker SD, Comin Colet J, Filippatos G et al. Ferric carboxymaltose in patients with heart failure and iron deficiency. N Engl J Med 2009;361:2436–2448. 8. Jankowska EA, Tkaczyszyn M, Suchocki T et al. Effects of intravenous iron therapy in iron-deficient patients with systolic heart failure: a meta-analysis of randomized controlled trials.  Eur J Heart Fail 2016;doi:10.1002/ejhf.473.  9. Crichton R. Iron metabolism: From molecular mechanisms to clinical consequences. 2016;ISBN:9781118925614. 10. Lopez A, Cacoub P, Macdougall IC et al. Iron deficiency anemia. Lancet 2016;387:907-16. 11. Beard JL. Iron Biology in Immune Function, Muscle Metabolism and Neuronal Functioning. J Nutr 2001;131:568S–580S. 12. Brunner-La Rocca HP, Crijns HJGM. Iron i.v. in heart failure: ready for implementation? Eur Heart J 2015;36:645–647. 13. McMurray JJ, Adamopoulos S, Anker SD et al.  ESC guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure 2012. Eur J Heart Fail 2012;14:803–869. 14. SmPC Ferinject, last updated July 2016. 15. Lewis GD et al. Oral iron repletion effects on oxygen uptake in heart failure (IRONOUT). Presented at: American Heart Association Scientific Sessions 2016. November 15, 2016. New Orleans, LA.


 

© 2018 PAH | Disclaimer | Privacyverklaring